Nga Redaksia – Në një debat të ri ndërkombëtar mbi zgjerimin e “Abraham Accords”, është rikthyer në vëmendje edhe roli i mundshëm i Pakistanit, një shtet me peshë të madhe në botën islame dhe me një politikë të jashtme tradicionalisht të ndjeshme ndaj çështjes palestineze.
Sipas deklarimeve të fundit politike dhe raportimeve diplomatike, ideja që Pakistani të bashkohet me marrëveshjet e normalizimit me Izraelin mbetet thellësisht e papranueshme për establishmentin e tij politik dhe ushtarak. Ky qëndrim u ritheksua edhe nga ministri i mbrojtjes Khawaja Asif, i cili theksoi se një hap i tillë do të binte ndesh me “parimet themelore ideologjike” të shtetit pakistanez, duke nënvizuar se çdo njohje e Izraelit do të mund të ndodhte vetëm pas krijimit të një shteti palestinez të pavarur.
Trump në një postim në rrjetet sociale kërkoi që Pakistani dhe disa vende të tjera me shumicë myslimane të bashkoheshin njëkohësisht me Marrëveshjet e Abrahamit, në shenjë mirënjohjeje ndaj SHBA-së, nëse arrihet një marrëveshje paqeje me Iranin. Ministri pakistanez i Mbrojtjes, Khawaja Asif, e hodhi poshtë këtë menjëherë si të papajtueshme me “ideologjitë themelore” të vendit të tij dhe rikonfirmoi politikën e kahershme se njohja e Izraelit mund të vijë vetëm pas krijimit të një shteti palestinez.
Edhe pse Pakistani ka pasur kontakte sekrete me Izraelin në të kaluarën, ka arsye të besohet se Asif ka përcjellë saktë politikën e vendit, duke rrëzuar në thelb spekulimet se Pakistani mund t’i bashkohet së shpejti Marrëveshjeve të Abrahamit, siç është sugjeruar më parë. Përveç asaj që tha Asif, qeveria pakistaneze mbron çështje myslimane në mbarë botën, pjesërisht për shkak se është një shtet i themeluar mbi bazën e Islamit.
Prandaj ajo e konsideron çështjen palestineze shumë të rëndësishme dhe praktikisht të ngjashme me atë të Kashmirit, kështu që braktisja e të parës, edhe nëse Arabia Saudite do ta bënte një ditë, do të diskreditonte qasjen e saj afatgjatë edhe ndaj çështjes së dytë. Si rrjedhojë, një marrëveshje hipotetike me Indinë për Kashmirin që do të formalizonte Linjën e Kontaktit si kufi ndërkombëtar, duke braktisur vizionin maksimalist të Pakistanit për atë çështje, mund të paraprinte braktisjen e vizionit të tij maksimalist për çështjen palestineze.
Në atë skenar, establishmenti qeverisës i Pakistanit (i cili i referohet regjimit hibrid të përbërë nga ushtria e fuqishme dhe shërbimet e inteligjencës që përfaqësohen nga ndërmjetës politikë) do të humbiste legjitimitetin në sytë e shumë qytetarëve për shkak të mbështetjes së fortë të tyre për të dyja çështjet, duke rrezikuar trazira të gjera. Shteti mund t’i shtypte lehtësisht protestat, siç ka shtypur opozitën PTI të udhëhequr nga ish-kryeministri i burgosur Imran Khan, por do të preferonte të mos detyrohej ta bënte këtë për shkak të rrezikut të reagimit negativ ndërkombëtar.
Një pikë tjetër e rëndësishme është se njohja formale e Izraelit mund të nënkuptojë edhe pranimin e heshtur të ndryshimit me forcë të kufijve të vitit 1967 me Palestinën. Kjo do të ishte gjithashtu vetë-diskredituese për Pakistanin, duke pasur parasysh këmbënguljen e tij se Linja Durand e vizatuar nga britanikët për ndarjen e ish-Raj-it nga Afganistani, dhe që ndau popullin pashtun, është e shenjtë. Për të qenë të qartë, Afganistani nuk mund ta ndryshojë realisht Linjën Durand me forcë, por radikalët mund të inkurajohen nga hipokrizia e Pakistanit.
Pavarësisht argumenteve të paraqitura, skeptikët mund të pretendojnë se nënshtrimi i sërishëm i Pakistanit ndaj SHBA-së që nga “grushti post-modern” i prillit 2022 kundër Khan rrit ndjeshëm gjasat që ai të njohë Izraelin, pavarësisht dëmit që kjo do t’i sillte interesave të tij. Edhe pse kjo është teorikisht e mundshme, Trump gjithashtu shkroi në postimin e tij se “mund të jetë e mundur që një ose dy të kenë arsye për të mos e bërë këtë, dhe kjo do të pranohet”, kështu që Pakistani mund të shfrytëzojë marrëdhëniet e tij të ngushta me të për të zbutur një presion të tillë.
Në përgjithësi, gjasat që Pakistani t’i bashkohet Marrëveshjeve të Abrahamit pa u krijuar më parë një shtet palestinez janë jashtëzakonisht të ulëta. Më shumë gjasa është që ai të mbajë kontakte të fshehta të rastit me Izraelin, ndërsa vazhdon të mbështesë publikisht çështjen palestineze. Ka shumë vende të tjera myslimane më pak të rëndësishme që, nga perspektiva e SHBA-së, kanë bërë më pak për të avancuar interesat amerikane së fundmi, të cilat mund të ushtrohen më lehtë për njohjen e Izraelit.
Ndalohet kopjimi pa lejen e portalit PatriotikMedia.al. Ky material është i mbrojtur sipas ligjit nr. 35/2016 për të drejtën e autorit dhe të drejtat e lidhura me të.